Jaren geleden zat ik met mijn oma aan de keukentafel. Tussen het praten door vertelde ze ineens over de bevrijding, over hoe ze als klein meisje de soldaten door de straat zag komen. Het was een verhaal dat ik nog nooit had gehoord, een detail dat een heel andere kleur gaf aan de oma die ik kende. Op dat moment besefte ik het: haar leven zit vol met dit soort verhalen. Verhalen die dreigen te verdwijnen als niemand ernaar vraagt. Die gedachte is de kern van het opa en oma interviewen: je vangt die verhalen voordat ze vervliegen. Het is waarschijnlijk waarom je hier bent, en het is een van de mooiste cadeaus die je kunt geven: aan hen, aan jezelf en aan de rest van de familie.
Wat je in deze gids leert:
- Hoe je een sfeer creeert waarin ze vrijuit durven te praten.
- Welke vragen je stelt om de mooiste verhalen boven te halen.
- Hoe je het gesprek eenvoudig opneemt met de spullen die je al hebt.
- Hoe je met zorg en aandacht door het gesprek navigeert, ook bij lastige momenten.
Waarom het levensverhaal van je opa en oma goud waard is
Een gesprek met je opa en oma gaat over veel meer dan het verzamelen van feiten. Het is een kans om op een dieper niveau verbinding te maken. Je geeft hun de ruimte om terug te kijken op hun leven, herinneringen op te halen en hun wijsheid te delen. Voor jou is het een venster naar het verleden, een manier om te begrijpen waar je vandaan komt en welke gebeurtenissen jouw familie hebben gevormd.
Deze verhalen zijn een erfenis. Ze verbinden generaties en zorgen ervoor dat de mensen die we liefhebben nooit echt worden vergeten. Hun stem en hun woorden vastleggen is een schat die met de jaren alleen maar waardevoller wordt.
Start in 15 minuten
Heb je weinig tijd? Geen probleem. Je kunt vandaag al beginnen.
- Kies 5 vragen uit de lijst hieronder die je het meest raken.
- Bel je opa of oma en vraag: "Ik zou het ontzettend leuk vinden om binnenkort eens rustig te kletsen over vroeger. Wanneer zou jou dat uitkomen?"
De voorbereiding: in 3 stappen klaar voor een goed gesprek
Een goed gesprek begint niet bij de eerste vraag, maar bij de voorbereiding. Door een comfortabele en vertrouwde omgeving te scheppen, nodig je je grootouders uit om hun verhalen te delen.
Kies het juiste moment en de juiste plek
Kies een rustig moment waarop niemand gestoord wordt. De late ochtend of vroege middag werkt vaak goed, als ze nog energiek zijn. Vermijd momenten waarop de televisie aanstaat of er andere mensen in en uit lopen.
De beste plek is vaak hun eigen huis, aan de keukentafel of in een comfortabele stoel. Dit is hun vertrouwde omgeving, waar herinneringen letterlijk aan de muur hangen. Zorg voor een prettige sfeer; het moet voelen als een gezellig praatje, niet als een verhoor.
Hoe breng je het ter sprake? (zonder dat het ongemakkelijk voelt)
De angst dat je verzoek raar overkomt is begrijpelijk, maar meestal onterecht. De meeste grootouders vinden het juist prachtig dat je interesse toont. Benader het als een cadeau voor de familie.
Je kunt bijvoorbeeld zeggen:
- "Oma, ik realiseerde me laatst dat ik zo weinig weet over jouw jeugd. Ik zou het geweldig vinden om jouw verhalen eens op te nemen, zodat we ze voor altijd kunnen bewaren. Wat vind je daarvan?"
- "Opa, je hebt zoveel meegemaakt. Ik zou het heel bijzonder vinden om een keer rustig te gaan zitten en jouw levensverhaal te horen, gewoon voor onszelf en voor de kleinkinderen later."
Benadruk dat het informeel is en dat er geen foute antwoorden zijn. Het gaat om hun herinneringen, op hun manier verteld.
Wat neem je mee? Een checklist
Een beetje voorbereiding maakt een groot verschil. Denk aan het volgende:
- Je smartphone: Volledig opgeladen en met voldoende vrije ruimte.
- Een notitieblok en pen: Om steekwoorden of namen op te schrijven die je later wilt opzoeken.
- Een lijst met vragen: Onze downloadbare lijst is hier perfect voor.
- Iets te drinken: Een pot thee of een kan water en twee glazen.
- Oude foto's (optioneel): Fotoalbums zijn een fantastische ijsbreker en halen vaak vergeten herinneringen boven.
De beste interviewvragen voor je opa en oma
De juiste vragen voor opa en oma openen deuren naar verhalen die je nog nooit hebt gehoord. Begin met lichte, feitelijke vragen om op te warmen en ga dan dieper in op herinneringen en gevoelens. Hier zijn enkele voorbeelden per categorie.
Vragen over kindertijd en jeugd
Deze vragen helpen om een beeld te schetsen van de wereld waarin ze opgroeiden.
- Wat is je allereerste herinnering?
- Hoe zag jullie huis eruit? Had je een eigen kamer?
- Wat voor spelletjes speelde je als kind buiten?
- Wie was je favoriete leraar en waarom?
Bekijk hier meer vragen over de kindertijd om nog dieper te graven.
Vragen over liefde, trouwen en het gezin
Dit is vaak het hart van hun levensverhaal, vol emotie en belangrijke momenten.
- Hoe heb je oma/opa ontmoet? Wat dacht je de eerste keer dat je hem/haar zag?
- Kun je je de trouwdag nog herinneren? Was er iets wat misging?
- Wat was het mooiste aan het krijgen van kinderen? En wat was het moeilijkst?
Vind hier meer inspiratie met onze vragen over liefde en relaties.
Vragen over werk en het dagelijks leven
Werk en hobby's vulden een groot deel van hun leven.
- Wat was je eerste baantje? Wat heb je met je eerste salaris gedaan?
- Als je je carriere opnieuw zou kunnen doen, zou je dan iets anders kiezen?
- Wat deed je het liefst op een vrije zaterdag?
Vragen over levenslessen en de wereld door hun ogen
Dit zijn de vragen die leiden tot de diepste inzichten en waardevolle adviezen.
- Op welk moment in je leven was je het gelukkigst?
- Van welke beslissing heb je het meest geleerd?
- Als je een advies zou mogen geven aan de jongere generatie, wat zou dat dan zijn?
Ontdek meer diepgaande vragen over levenslessen voor een reflectief gesprek.